ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

Εισαγωγή - Στόχοι

Οι στρατηγικοί στόχοι του τμήματος Ναυπηγών Μηχανικών Τ.Ε. της Σχολής Τεχνολογικών Εφαρμογών του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (ΤΕΙ) Αθήνας, στο πλαίσιο του οράματος και της αποστολής του, είναι σταθερά προσανατολισμένοι στη συνέχιση της μακροχρόνιας παράδοσής του ενώ φιλοδοξεί να ξεχωρίζει τόσο στην διεξαγωγή έρευνας όσο και στην άρτια εκπαίδευση νέων Ναυπηγών Μηχανικών ΤΕ. Συγκεκριμένα, το τμήμα Ναυπηγών Μηχανικών ΤΕ αποτελεί το μοναδικό τμήμα ΤΕΙ στην Ελλάδα που παρέχει προπτυχιακή τεχνολογική εκπαίδευση στον τομέα της ναυπηγικής. Στοχεύει στη διάδοση της επιστημονικής γνώσης και των εφαρμογών της στη σύγχρονη ναυπηγική τεχνολογία, συμπεριλαμβανομένων του σχεδιασμού, της κατασκευής και των αντίστοιχων μεθοδολογιών, τόσο για πλοία όσο και για θαλάσσιες πλωτές κατασκευές γενικότερα.

Το τμήμα Ναυπηγών Μηχανικών Τ.Ε. συμμετέχει ενεργά και υλοποιεί ερευνητικά προγράμματα, είτε αυτοδύναμα, είτε μέσω εθνικών και διεθνών συνεργασιών με Πανεπιστήμια και λοιπούς φορείς.

Οι τομείς στους οποίους υλοποιούνται ή έχουν υλοποιηθεί την τελευταία πενταετία τα συγκεκριμένα ερευνητικά προγράμματα εστιάζονται στο ευρύτερο πλαίσιο της ναυτικής μηχανολογίας και συγκεκριμένα στην ανάπτυξη συστήματος παρακολούθησης εκπομπών ρύπων & διαχείρισης λειτουργικών παραμέτρων πλοίου («Ολοκληρωμένο Σύστημα Συνεχούς Παρακολούθησης Εκπομπών Ρύπων & Βέλτιστης Διαχείρισης των Ενεργειακών Λειτουργικών Παραμέτρων Πλοίων [e-greenship]», συνολικός προϋπολογισμός έργου : 300.000,00 €) και στη διερεύνηση της χρήσης υγροποιημένου φυσικού αερίου ως καύσιμο σε υπάρχοντα πλοία «LNG COMSHIP” , συνολικός προϋπολογισμός έργου : 707.000,00 €). Επίσης μεγάλος αριθμός μελών του τμήματος συμμετέχει σε εθνικά και ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα άλλων πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων.

Η ερευνητική πολιτική του τμήματος Ναυπηγών Μηχανικών Τ.Ε. εστιάζεται σε τρεις βασικούς τομείς:


Δράσεις – Επιδιώξεις

Στη συνέχεια περιγράφονται οι δράσεις και επιδιώξεις στους ανωτέρω άξονες.


Υποστήριξη της έρευνας και διεύρυνση των ερευνητικών συνεργασιών

Κοινή επιδίωξη όλων των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας του τμήματος πρέπει να είναι η ενεργή παρουσία του, στον ενιαίο ευρωπαϊκό χώρο έρευνας, με στόχο να υλοποιούνται περισσότερα πρωτότυπα ερευνητικά προγράμματα βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας, σε όσο το δυνατόν ευρύτερο φάσμα της ναυπηγικής και ναυτικής μηχανολογίας. Ως εκ τούτου απαιτείται η αξιοποίηση των προσκλήσεων υποβολής ευρωπαϊκών ερευνητικών έργων (Horizon 2020, κλπ), με παράλληλη συμμετοχή σε συμπράξεις (consortiums) ακαδημαϊκών ερευνητικών ομάδων, επιχειρήσεων και οργανισμών, σε κοινές υποβολές προτάσεων. Η δραστηριοποίηση των ακαδημαϊκών και ερευνητικών μονάδων προς αυτήν την κατεύθυνση, θα συμβάλλει στην αναγνωρισιμότητα του τμήματος, δεδομένου ότι θα θεμελιώνονται σε μόνιμη βάση ερευνητικές συνεργασίες ομάδων, ανεξάρτητα της έκβασης, έγκρισης ή μη των ερευνητικών προτάσεων.

Προς αυτήν την κατεύθυνση, αλλά και με επιδίωξη, την ενίσχυση των δεξιοτήτων και της απασχολησιμότητας καθώς και στον εκσυγχρονισμό των συστημάτων εκπαίδευσης απαιτείται και η αξιοποίηση των προγραμμάτων κινητικότητας ERASMUS+ .

Συμπερασματικά μεσοπρόθεσμος στόχος είναι η καταξίωση του τμήματος ως ένας σημαντικός και ελκυστικός εταίρος σε προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης.

Στο υποστηρικτικό πλαίσιο του ανωτέρω άξονα, το τμήμα συμμετέχει σε τακτική βάση σε δράσεις όπως ανοικτές εκδηλώσεις ενημέρωσης (π.χ. διεθνή έκθεση ναυτιλίας «Ποσειδώνια») με παρουσίαση ερευνητικών αποτελεσμάτων του τμήματος ή / και προσφερόμενων υπηρεσιών από το τμήμα σύμφωνα με την ακαδημαϊκή δεοντολογία, για την πιθανή προσέλκυση εξωτερικής χρηματοδότησης.

Δεδομένου ότι ένας βασικός παράγοντας αναγνωρισιμότητας του τμήματος είναι και η υψηλής ποιότητας και αναγνωρισμένη ερευνητική δραστηριότητα των μελών του, προβλέπεται η συμμετοχή του τμήματος στις ακόλουθες δράσεις του ΤΕΙ Αθήνας, που σχετίζονται με την ανάδειξη του πάσης φύσεως ερευνητικού έργου που διεξάγεται στο τμήμα, όπως:

  1. Η έκδοση ερευνητικών πεπραγμένων ανά πενταετία.
  2. Η καθιέρωση ετήσιων ημερίδων προβολής του ερευνητικού έργου, απευθυνόμενοι κυρίως στην κοινωνία, στις επιχειρήσεις και σε ερευνητικούς εταίρους των Ερευνητικών Κέντρων και των ακαδημαϊκών Ιδρυμάτων.
  3. Η καθιέρωση ετήσιων festivals ανοικτών Εργαστηρίων που θα απευθύνεται σε μαθητές Λυκείου.
  4. Η καθιέρωση βραβείων σε φοιτητές προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς.
Ως προς τα σημεία (α) και (β) απαιτείται η συνεργασία του τμήματος με τη ΜΟΔΙΠ, ενώ, ως προς τα σημεία (γ) και (δ) είναι απαραίτητη η συνεργασία του τμήματος με τη Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών.

Ανάπτυξη ερευνητικών δομών και Εργαστηρίων

Τα Εργαστήρια αποτελούν τον βασικό πυρήνα διεξαγωγής ερευνητικών δραστηριοτήτων και ταυτόχρονα την εστία για ανάπτυξη καινοτόμων δράσεων και κατευθύνσεων έρευνας στα ΑΕΙ.

Τα Εργαστήρια θα αποτελέσουν το βασικό άξονα της έρευνας που θα διεξάγεται στο τμήμα και με την ίδρυση τους θα επιδιωχθεί η συνέργεια, η συγκέντρωση και η συνεργασία του υφιστάμενου ανθρώπινου ερευνητικού δυναμικού του τμήματος υπό το καθεστώς μιας ερευνητικής δομής. Δημιουργώντας τέτοιες συνέργειες θα υπάρξουν πολλαπλάσια οφέλη για την περαιτέρω ανάπτυξη της έρευνας, την αύξηση των αντίστοιχων δεικτών και την εξασφάλιση πόρων από εθνικές και κοινοτικές πηγές.

Κάθε Εργαστήριο θα πρέπει να επικεντρώνεται σε μια ερευνητική περιοχή που αποτελεί ένα βασικό αλλά και ευρύ γνωστικό αντικείμενο. Μπορεί να περιλαμβάνει στη δομή του διακριτές ερευνητικές μονάδες στο πλαίσιο της διεπιστημονικής έρευνας. Οι ερευνητικές μονάδες θα μπορούν να συντονίζονται από ένα μέλος Ε.Π. ενώ την διοικητική και επιστημονική ευθύνη του Εργαστηρίου θα την έχει ο Διευθυντής του.

Μελλοντικός στόχος του τμήματος είναι τα Εργαστήρια που θα αναπτυχθούν να γίνουν απολύτως ανταγωνιστικά των αντίστοιχων Εργαστηρίων των Πανεπιστημίων, παρά τις αντίξοες συνθήκες καθώς η πολιτεία δεν ενθαρρύνει επαρκώς την έρευνα στα ΤΕΙ, θέτοντας μέχρι σήμερα φραγμούς και διακρίσεις μεταξύ Πανεπιστημίων και ΤΕΙ, ενώ διδακτικός φόρτος των μελών Ε.Π. παραμένει υψηλός.

Ως βραχυπρόθεσμο στόχο το τμήμα θέτει τη σύσταση και ανάπτυξη ενός Εργαστηρίου στα ευρύτερα γνωστικά αντικείμενα της ναυπηγικής και της ναυτικής μηχανολογίας.

Το Εργαστήριο «Ναυπηγικής και Ναυτικής Μηχανολογίας» του τμήματος θα εξυπηρετεί εκπαιδευτικές και ερευνητικές ανάγκες στις κάτωθι επιστημονικές περιοχές:

  1. Μελέτη Πλοίου: Διαδικασίες βελτιστοποίησης, Γεωμετρική παραμετρική σχεδίαση πλοίου, Ανάλυση ευστάθειας πλοίου (άθικτη και μετά από βλάβη), Μελέτη και σχεδίαση ταχυπλόων σκαφών.
  2. Υδροδυναμική πλοίου – Θαλάσσια υδροδυναμική: Αλληλεπίδραση σώματος – κύματος, Δυναμικές αποκρίσεις και φορτίσεις πλοίων και πλωτών κατασκευών σε κυματισμούς, Αλληλεπίδραση ροής - κατασκευής, Αντίσταση πλοίου, Υπολογιστική υδροδυναμική, Προβλήματα διάδοσης και σκέδασης κυματισμών ελεύθερης επιφάνειας σε περιβάλλον μεταβαλλόμενων παραμέτρων, Ενέργεια από τη θάλασσα.
  3. Αντοχή πλοίου και πλωτών κατασκευών: Τοπική και διαμήκης αντοχή πλοίου, Απευθείας υπολογισμοί με βάση αρχές της Μηχανικής, Αριθμητικές μέθοδοι – Μέθοδος πεπερασμένων στοιχείων.
  4. Ναυτική Μηχανολογία: Εφαρμογές Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου σε Πλοία, Μοντελοποίηση ναυτικών κινητήρων, Βελτιστοποίηση ενεργειακών συστημάτων πλοίου, Αύξηση ενεργειακής απόδοσης πλοίων, Αλληλεπίδραση μηχανής - έλικας, Ανάπτυξη αισθητήριων διατάξεων και αυτοματοποιημένων διατάξεων μετρήσεων με εφαρμογή στη ναυτική μηχανολογία, Τριβολογία ναυτικών μηχανών, Μέθοδοι μείωσης εκπομπών ρύπων, Διερεύνηση διάδοσης θορύβου και κραδασμών επί πλοίου, Μελέτη ταλαντώσεων αξονικών συστημάτων.
  5. Υπολογιστικές μέθοδοι και Υπολογιστική ρευστομηχανική: Η ανάλυση και η αριθμητική επίλυση Μερικών Διαφορικών Εξισώσεων (ΜΔΕ) που προκύπτουν από τα προβλήματα του τεχνολογικού τομέα και ο προγραμματισμός τους (κώδικες λύσης). Ειδικότερα: i. Μη γραμμικών κυματικών εξισώσεων (nonlinear wave equations) με έμφαση στις εξισώσεις/συστήματα, που αφορούν τη διάδοση κυμάτων σε ρηχά νερά. ii. Εξισώσεων διάχυσης - διαφυγής (reaction-diffusion) με εφαρμογές στη διάχυση των ρύπων. iii. Μαθηματικής μοντελοποίησης με εφαρμογές στη διάδοση και σκέδαση ακουστικών κυμάτων στο θαλάσσιο περιβάλλον, στην αναγνώριση πυθμένα, στη θαλάσσια ακουστική τομογραφία, στον ακουστικό εντοπισμό υποβρύχιων στόχων, στη βιοακουστική, κ.λπ. iv. Υπολογιστικής Ρευστοδυναμικής με εφαρμογές σε προβλήματα δυναμικής των ρευστών (υγρών και αερίων).

Στις δραστηριότητες του Εργαστηρίου του τμήματος περιλαμβάνονται επίσης η συνεργασία με φορείς εκτός του ΤΕΙ Αθηνών (δημόσιος τομέας, οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, διεθνείς οργανισμοί κτλ), για συμβολή στην αντιμετώπιση προβλημάτων που εμπίπτουν στα ερευνητικά ενδιαφέροντα των Εργαστηρίων, καθώς και η παροχή σχετικών υπηρεσιών σύμφωνα με την ακαδημαϊκή δεοντολογία.

Τα Εργαστήριο θα είναι υπεύθυνο για το συντονισμό σχετικών ερευνητικών προγραμμάτων σε όλους τους επί μέρους ερευνητικούς χώρους του τμήματος και τη λειτουργική διασύνδεσή του από επιστημονική και διοικητική άποψη.

Ανάπτυξη Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών

Είναι κοινή πεποίθηση ότι η διασύνδεση Έρευνας με την Εκπαίδευση, μπορεί και πρέπει να γίνει με θεσμικές παρεμβάσεις στο επίπεδο των Μεταπτυχιακών σπουδών. Στο ανωτέρω πλαίσιο το τμήμα θέτει ως μεσοπρόθεσμο στόχο την οργάνωση μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών, προς όφελος των αποφοίτων του, αλλά και αποφοίτων από άλλα Ανώτατα Ιδρύματα. Επίσης θα πρέπει να διερευνηθούν και να αναπτυχθούν συνεργασίες με Πανεπιστήμια, τόσο στην αξιοποίηση του θεσμού του συνεργαζόμενου καθηγητή, όσο και στις συνδιοργανώσεις κοινών μεταπτυχιακών προγραμμάτων. Παράλληλα, πρέπει να προτρέψει και προετοιμάσει τους φοιτητές του, στο να συμμετέχουν όσο το δυνατόν περισσότεροι σε προγράμματα κινητικότητας (Erasmus+).

Το τμήμα έχει ήδη υπογράψει μνημόνια συνεργασίας με πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα του εξωτερικού (Department of Naval Architecture, Ocean and Marine Engineering του Univ. of Strathclyde & Glasgow UK, Department of Ocean Engineering, Florida Atlantic University USA και Department of Marine Science & Technology του Univ. of Newcastle UK) και προτίθεται να επεκτείνει την συνεργασία με τα υπάρχοντα αλλά και με νέα πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα του εσωτερικού και εξωτερικού.

Η πολιτική του τμήματος σε ότι αφορά στην ανάπτυξη Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ) έχει ως στόχους:

  1. Την διεύρυνση και βελτίωση των σταδιοδρομίας των αποφοίτων τους.
  2. Στον εμπλουτισμό και την εμβάθυνση της κατανόησης θεμάτων που έχουν καλυφθεί στο πρόγραμμα προπτυχιακού επιπέδου.
  3. Τον προσεκτικό σχεδιασμό του αναλυτικού προγράμματος έτσι ώστε να επιτευχθεί άρτια και πλήρης κατάρτιση των μεταπτυχιακών φοιτητών. Η λήψη του μεταπτυχιακού διπλώματος να αποτελεί ένα σοβαρό αναμφισβήτητο εφόδιο ώστε οι διπλωματούχοι να είναι έτοιμοι να εργαστούν στον τομέα του θεματικού αντικειμένου του ΠΜΣ, στη βιομηχανία, το δημόσιο τομέα και άλλους οργανισμούς.
  4. Ο σχεδιασμός και η στόχευση του θεματικού πεδίου του ΠΜΣ πρέπει να λαμβάνει υπόψη την επάρκεια σε εκπαιδευτικό και ερευνητικό προσωπικό καθώς και την αναγκαία υπάρχουσα υλικοτεχνική υποδομή.
  5. Την υιοθέτηση μιας άριστης ισορροπίας στο ύψος των διδάκτρων, έτσι ώστε αφ’ ενός να εξασφαλίζεται το κόστος λειτουργίας και η ανταγωνιστικότητα τους.

Στα πλαίσια αυτά, το τμήμα έχει βάλει ως στόχο την δημιουργία ενός ΠΜΣ το οποίο θα είχε ως αντικείμενο την εκπαίδευση στην εφαρμογή νέων τεχνολογιών στη ναυπηγική και ναυτική μηχανολογία. Ενδεικτικά, οι άξονες που θα επιθυμούσαμε να καλυφθούν έχουν ως ακολούθως:

  1. Υπολογιστική ρευστοδυναμική (Computational Fluid Dynamics)
  2. Προχωρημένα θέματα αντοχής (Ανάλυση με την μέθοδο των πεπερασμένων στοιχείων)
  3. Ισογεωμετρική ανάλυση
  4. Τρισδιάστατη μοντελοποίηση και εφαρμογές στη Ναυπηγική
  5. Τεχνολογίες ταχείας προτυποποίησης και αντίστροφης μηχανικής (reverse engineering)
  6. Προχωρημένα θέματα ναυτικής μηχανολογίας

Το αντικείμενο του ΠΜΣ εστιάζει στην αιχμή της τεχνολογίας όπως εφαρμόζεται διεθνώς και αναμένεται να έχει συμμετοχή τόσο από παλαιούς όσο και από νέους αποφοίτους του τμήματος ή και συγγενών τμημάτων. Επίσης, στις παραπάνω επιστημονικές περιοχές τα Ε.Π. του τμήματος έχουν ήδη σημαντική ερευνητική δραστηριότητα και επομένως η δημιουργία ενός τέτοιου μεταπτυχιακού προγράμματος θα ενίσχυε περαιτέρω την έρευνα. Προφανώς, η περιγραφή των βασικών περιεχομένων του ΠΜΣ θα προσαρμοσθεί περαιτέρω και μετά από σχετική ανάδραση και επικοινωνία που θα έχει το τμήμα με φορείς της εγχώριας και διεθνούς ναυπηγικής και ναυτιλιακής αγοράς εργασίας.